
เมื่อตื่นเช้ามาแล้วพบว่าดวงตาของตนเองหรือลูกรักมีสีแดงก่ำ บวมช้ำ และมีขี้ตาเกรอะกรัง พ่อแม่ผู้ปกครองหลายท่านคงเกิดความกังวลใจไม่น้อย ความผิดปกติเหล่านี้สร้างความรำคาญใจและอาจส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน บทความนี้จึงตั้งใจรวบรวมข้อมูลทั้งหมดเพื่อไขข้อข้องใจว่า โรคตาแดง อาการเป็นอย่างไร มีวิธีรักษาที่ถูกต้องแบบไหนบ้าง เพื่อให้ทุกคนสามารถรับมือได้อย่างทันท่วงทีและถูกต้องตามหลักการแพทย์
โรคตาแดง หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่าภาวะเยื่อบุตาอักเสบ เป็นภาวะที่หลอดเลือดฝอยบริเวณเยื่อบุดวงตาเกิดการขยายตัวจากการอักเสบหรือระคายเคือง ส่งผลให้ดวงตาที่เราเคยเห็นเป็นสีขาวเปลี่ยนเป็นสีแดงอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกเพศทุกวัย
หากสงสัยว่า โรคตาแดง เกิดจาก อะไร โดยทั่วไปแล้วมักมีต้นเหตุมาจากการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย แต่สาเหตุหลักที่พบได้บ่อยที่สุดคือการติดเชื้อไวรัส โดยเฉพาะไวรัสกลุ่ม Adenovirus เชื้อตัวนี้มีความน่าสนใจตรงที่มักจะมาพร้อมกับอาการเจ็บป่วยของระบบทางเดินหายใจ เช่น อาการหวัด หรืออาการเจ็บคอจากการอักเสบของเนื้อเยื่อในลำคอ เมื่อร่างกายอ่อนแอ เชื้อไวรัสเหล่านี้ก็สามารถลุกลามหรือก่อให้เกิดการอักเสบที่เยื่อบุตาได้เช่นกัน
การรู้เท่าทัน โรคตาแดง อาการ ในระยะเริ่มต้น จะช่วยให้เรารับมือและป้องกันการลุกลามได้ดีขึ้น โดยปกติแล้วความผิดปกติอาจเริ่มต้นขึ้นที่ดวงตาเพียงข้างเดียวก่อน จากนั้นเชื้อจะค่อยๆ ลามไปยังดวงตาอีกข้างภายในสองถึงสามวัน อาการที่สังเกตได้ชัดเจนมีดังต่อไปนี้
ดวงตามีสีแดง เป็นสัญญาณแรกที่มองเห็นได้ชัดเจนที่สุด
รู้สึกระคายเคือง ผู้ป่วยจะรู้สึกคล้ายมีฝุ่นหรือผงเข้าตาอยู่ตลอดเวลา
มีน้ำตาไหล ดวงตาจะผลิตน้ำตาออกมามากกว่าปกติเพื่อพยายามชะล้างสิ่งระคายเคือง
ปวดเบ้าตา อาจมีอาการปวดหน่วงๆ บริเวณรอบดวงตาเล็กน้อย
เปลือกตาบวม บางรายอาจคลำพบตุ่มขนาดเล็กกระจายอยู่บริเวณด้านในของเปลือกตา
มีขี้ตามากผิดปกติ หากเป็นการติดเชื้อที่มีแบคทีเรียร่วมด้วย ผู้ป่วยจะมีขี้ตาเหนียวข้นปริมาณมาก ทำให้รู้สึกลืมตาได้ลำบากโดยเฉพาะในช่วงเวลาหลังตื่นนอน
คำถามที่ว่า โรคตาแดง ติดต่อยังไง เป็นสิ่งที่หลายคนสงสัยและหวาดระแวง โรคนี้ขึ้นชื่อเรื่องการแพร่กระจายที่รวดเร็วและติดต่อกันได้ง่ายมาก โดยช่องทางการติดต่อหลักเกิดจากการสัมผัสเชื้อโดยตรง ไม่ว่าจะเป็นการใช้มือที่เปื้อนเชื้อจากการขยี้ตาไปสัมผัสสิ่งของเครื่องใช้ส่วนรวม หรือแม้กระทั่งการไอจามรดกันในระยะประชิด
ดังนั้นเมื่อพูดถึง โรคตาแดง สาเหตุ อาการ การป้องกัน จึงเป็นเรื่องที่ต้องทำความเข้าใจไปพร้อมกัน การตัดวงจรการแพร่ระบาดสามารถทำได้ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้านสุขอนามัย ดังนี้
ล้างมือด้วยสบู่และน้ำสะอาดเป็นประจำ โดยเฉพาะก่อนนำมือมาสัมผัสบริเวณใบหน้าหรือดวงตา
หากรู้สึกว่ามีฝุ่นละอองหรือสิ่งสกปรกเข้าตา ควรใช้น้ำสะอาดล้างออกทันที
ทำความสะอาดคราบเครื่องสำอางบริเวณรอบดวงตาให้หมดจดทุกครั้งหลังกลับถึงบ้าน
งดการใช้เครื่องสำอางสำหรับดวงตาร่วมกับผู้อื่น และควรเปลี่ยนชิ้นใหม่ทุกหกเดือนเพื่อป้องกันการสะสมของเชื้อโรค
ดูแลความสะอาดของคอนแทคเลนส์อย่างเคร่งครัด ไม่ใส่เกินระยะเวลาที่กำหนดและไม่ใช้ร่วมกับผู้อื่นเด็ดขาด
หลีกเลี่ยงการใช้สิ่งของส่วนตัวร่วมกัน เช่น ผ้าเช็ดหน้า ผ้าเช็ดตัว หรือหมอนนอน
พักสายตาเป็นระยะ หลีกเลี่ยงการจ้องหน้าจอหรือเพ่งสายตาอย่างหนักเพื่อลดภาวะตาล้า
หลายคนมักมีคำถามในใจว่า โรคตาแดง กี่วันหาย ตามปกติแล้ววงจรของโรคจะกินระยะเวลาประมาณสองสัปดาห์ หากผู้ป่วยมีอาการไม่รุนแรง ร่างกายสามารถฟื้นฟูและหายได้เองภายในเวลาไม่กี่วัน แต่สิ่งที่ต้องระวังคือภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นในช่วงที่อาการกำลังจะดีขึ้น ผู้ป่วยบางรายอาจเจอกับภาวะกระจกตาอักเสบจากเชื้อไวรัสที่ลุกลาม ทำให้วิสัยทัศน์การมองเห็นพร่ามัว ซึ่งหากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่รักษา อาการตามัวนี้อาจลากยาวไปได้ถึงหนึ่งถึงสองเดือน
สำหรับ โรคตาแดง วิธีรักษา ที่ปลอดภัยและตรงจุด ควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ โดยแนวทางการรักษามักประกอบไปด้วยการดูแลบรรเทาอาการตามอาการที่เกิดขึ้นจริง
การใช้ยาหยอดตา แพทย์จะประเมินและสั่งจ่ายยาหยอดตาเพื่อลดอาการระคายเคือง รวมถึงยาหยอดตาฆ่าเชื้อในกรณีที่ตรวจพบการติดเชื้อแบคทีเรียร่วมด้วย
การรับประทานยา หากผู้ป่วยมีอาการเจ็บหรือปวดตารุนแรง แพทย์อาจพิจารณาให้ยาแก้ปวดเพื่อบรรเทาความทรมาน
การทำความสะอาดขี้ตาอย่างถูกวิธี แนะนำให้ใช้สำลีก้อนชุบน้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว เช็ดอย่างเบามือจากบริเวณหัวตาไปยังหางตา เช็ดเสร็จแล้วให้ทิ้งสำลีลงในถังขยะที่มีฝาปิดมิดชิดทันที ห้ามนำสำลีกลับมาใช้ซ้ำเด็ดขาดเพื่อป้องกันไม่ให้เชื้อย้อนกลับเข้าตาหรือลามไปติดดวงตาอีกข้าง
หากคุณพ่อคุณแม่พบว่าลูกน้อยมีอาการตาแดง หรือมีความกังวลใจเรื่องสุขภาพของเด็ก การพาไปพบแพทย์เฉพาะทางคือทางออกที่ดีที่สุด โรงพยาบาลเชียงใหม่ราม 2 โรงพยาบาลเด็ก มีทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางเด็กโดยเฉพาะ พร้อมดูแลรักษาเด็กทุกขั้นตอนอย่างใกล้ชิด เพื่อความสบายใจของพ่อแม่ ผู้ปกครอง นอกจากนี้ทางโรงพยาบาลยังมีโซนสำหรับแยกโรคที่ชัดเจน สำหรับแยกเด็กที่สุขภาพดีไม่ป่วย ออกจากเด็กป่วย เพื่อลดโอกาสการแผร่กระจายของเชื้อโรค ทำให้มั่นใจได้ในมาตรฐานความปลอดภัย
โรคตาแดงเป็นโรคที่พบได้บ่อยและติดต่อกันได้ง่ายมากผ่านการสัมผัส แต่ก็เป็นโรคที่สามารถรักษาให้หายขาดได้หากได้รับการดูแลอย่างถูกวิธีและทันท่วงที สิ่งสำคัญที่สุดคือการหมั่นสังเกตอาการ รักษาสุขอนามัยส่วนบุคคลอย่างเคร่งครัด และไม่ใช้สิ่งของส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น หากพบว่าอาการระคายเคืองไม่ดีขึ้น มีขี้ตามากผิดปกติ หรือมีอาการปวดตารุนแรง ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและรับยาที่เหมาะสมทันที เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่อาจส่งผลกระทบต่อการมองเห็นในระยะยาว